Het logistieke magazijn van morgen

‘Bedrijven moeten hun supply chain niet langer zien als een kostenpost, maar als een strategisch fundament voor hun toekomst,’ benadrukt Nanne Schriek, projectmanager Supply Chain Management. ‘De bedrijven die de toekomst aankunnen, zijn diegenen die hun keten slim digitaliseren, data benutten voor inzicht en samenwerking, en ruimte houden voor een snelle response als de omstandigheden veranderen.’

Juiste volgorde 
‘Innovatie begint niet bij robots of software, maar bij het creëren van een cultuur waarin verbeteren vanzelfsprekend is. Wie dat goed organiseert, bouwt een magazijn dat flexibel meebeweegt met de markt. Zorgen dat je toekomstbestendig bent is geen keuze meer, maar een noodzaak. De magazijnen van morgen vragen om wendbaarheid, innovatie en de bereidheid om continu te verbeteren,’ stelt Arjen Lagerweij, bedrijfsadviseur Magazijnen. Met het Kennisprogramma Toekomstbestendig Magazijn helpt evofenedex haar leden om stap voor stap hun processen slimmer in te richten, met aandacht voor mensen, data en technologie. ‘Het gaat erom dat je weet welke verbeterstappen je het eerst moet zetten en welke als laatste.’ Als de volgorde verkeerd is, leidt dat onherroepelijk tot problemen, weet hij uit de praktijk. ‘Een robot moet kunnen communiceren en de juiste data hebben om het werk te doen. Dus is het slimmer om eerst een goed systeemlandschap neer te zetten en je data te verbeteren voordat je op robots overstapt.’ Als voorbeeld noemt Lagerweij een investering in een nieuw magaziinbeheersysteem (Warehouse management systeem (WMS) waarbij de interactie snelheid van het bestaande WMS-systeem te traag bleek voor de nieuwe robots. ‘Het bedrijf heeft de robots noodgedwongen moeten uitzetten tot er een nieuw WMS-systeem was.’

Veerkrachtige keten 
Met de huidige geopolitieke spanningen en handelsoorlogen is de voorspelbaarheid van handelsstromen verder afgebrokkeld. Het leidt tot veel stress bij ondernemers, ziet Lagerweij. ‘De voorraadniveaus in de Nederlandse magazijnen stijgen omdat bedrijven extra voorraden aanleggen van producten om er zeker van te zijn dat ze kunt leveren of produceren. Andersom zie je dat ze naar andere wegen zoeken en als alternatief bij een Europese leverancier uitkomen.’ Schriek beschrijft de kwetsbaarheid voor verstoringen: ‘Traditionele, lineaire ketens – “van koetje tot toetje” – zijn door de wereldhandel en outsourcing naar productie getransformeerd tot complexe netwerken van leveranciers en sub-leveranciers. Veel bedrijven kennen hun directe leveranciers, maar minder vaak de “second tier”. De huidige situatie vraagt om een andere keteninrichting, met minder de focus uitsluitend op efficiency en meer op veerkracht en aanpassingsvermogen,’ stelt hij. ‘De klassieke risicolijsten dekken niet langer alle onverwachte gebeurtenissen af.’
Samen met de Rijksuniversiteit Groningen en Hogeschool Windesheim heeft evofenedex een model ontwikkeld met vijf knoppen voor een veerkrachtige keten. Het gaat daarbij om het aanleggen van extra voorraad (bufferen); de productiecapaciteit niet maximaal volplannen (het inbouwen van flexibele ruimte tussen de productiebatches; redundantie (een back-up om de continuïteit te waarborgen); kiezen voor dual-, near- en “friend”-shoring; en een vangnet van alternatieve modaliteiten, zoals luchtvracht, om verstoringen op te vangen. ‘Daarmee vergroot je de flexibiliteit en verminder je te grote afhankelijkheid.’ Zichtbaarheid en besluitvaardigheid zijn dé kerncompetenties van deze tijd, benadrukt Schriek. ‘We zien nog steeds dat veel bedrijven niet weten waar de producten die ze afnemen zich in de keten bevinden. Dat is een noodzaak om dat overzicht op de rit te krijgen. Als bedrijf moet je real-time zicht hebben op waar je goederen zich bevinden. Met als tweede vraag: kun je snel besluiten nemen in jouw bedrijf en verstoringen opvangen als dat nodig is? Heb je dat goed geregeld?’