Een blokkade in het Suezkanaal, een aanvaring bij een brug in Baltimore, een schip dat een havenmond blokkeert: incidenten die lokaal lijken, werken binnen dagen wereldwijd door. Ladingen komen vast te zitten, productielijnen vallen stil en routes worden omgelegd. Voor de maritieme sector is zo’n incident geen geïsoleerde schadepost meer, maar het startpunt van een keten die zich niet tot één partij laat afbakenen.
‘We vragen altijd waar de klant wakker van ligt’
Verzekeraar HDI volgt die keten vanuit vier invalshoeken: onderschrijving van het schip, onderschrijving van de lading, preventie en schadeafhandeling. Frank van de Korput (Lead Underwriter Hull), Michael Schunselaar (Lead Underwriter Cargo), Kees den Ouden (Senior Risk Engineer Marine) en Stephan Zwiers (Claims Handler Marine) zien elk een ander deel van diezelfde reis.
Van geopolitiek tot nieuwe brandstoffen
Van de Korput ziet het klassieke risicobeeld van de scheepvaart verschuiven. Naast aanvaring, brand en aansprakelijkheid spelen geopolitieke spanningen, extreem weer en nieuwe brandstoffen als waterstof en ammoniak een steeds grotere rol. ‘We hadden het laatst over ammoniak. Daar zit je met toxiciteitsrisico’s die eraan vastzitten, en hoe dat allemaal is ingeregeld, is nog vrij nieuw,’ zegt Van de Korput. Ook digitalisering en cyber veranderen het risicobeeld van een schip, met gevolgen die verder reiken dan alleen IT. Schunselaar herkent vanuit cargo dezelfde verschuiving. Geopolitieke onrust legt handelsroutes stil of overbelast ze, terwijl het droogvallen van rivieren goederenstromen raakt. Ketens zijn zo verweven dat een verstoring aan de andere kant van de wereld al snel een Nederlandse importeur treft. Voor Schunselaar begint verzekeren daarom met een goed gesprek. ‘We vragen altijd waar de klant wakker van ligt. Wat gebeurt er als er ergens schade ontstaat?’, zegt hij.
De mens bepaalt, schade leert
Ondanks alle technologie blijft de mens volgens Den Ouden bepalend voor de veiligheid aan boord en in de keten. Personeelskrapte vergroot die kwetsbaarheid: hogere werkdruk leidt tot onoplettendheid, van een verkeerd geplaatste container tot chauffeurs die verkeersregels negeren. Een sterke veiligheidscultuur laat zich volgens hem herkennen aan discipline. ‘Het uitschakelen van technische veiligheden die in het systeem zijn ingebouwd, is uit den boze, of dat nou tijdens werk is of tijdens testen,’ zegt Den Ouden. Voor Zwiers vertellen schadegevallen vooral iets over de toekomst. Terugkerende oorzaken vormen daarbij een belangrijk signaal. ‘Ik denk toch wel de klimaatrisico’s. Daar hebben we als mensen weinig grip op,’ zegt hij. Ook nieuwe technologie brengt onzekerheid met zich mee, tot het punt waarop risico’s onder de huidige voorwaarden onverzekerbaar dreigen te worden.
De vier disciplines komen samen in wat het bedrijf preventie noemt: risico’s herkennen voordat ze schade worden. Bedrijven die hun proces kennen, zijn volgens de experts makkelijker te verzekeren, een verschuiving van reactief herstellen naar continu meedenken over waar de volgende schakel kan breken.
