Het thema van de World Maritime Day 2026 luidt: ‘Van beleid naar praktijk, het versterken van maritieme excellentie’. Het thema benadrukt een fundamenteel uitgangspunt voor de internationale maritieme praktijk: gezamenlijke regels leveren alleen de beoogde voordelen op wanneer ze in de praktijk effectief worden toegepast.
De overgang van beleid naar praktijk moet ervoor zorgen dat alle landen kunnen profiteren van een veilige, beveiligde, efficiënte en duurzame maritieme sector, schrijft de International Maritime Organization (IMO) in haar jaarverslag van 2025. ‘De maritieme wereld is onderling verbonden. De internationale handel over zee kan alleen veilig, beveiligd en milieuvriendelijk plaatsvinden, als we ervoor zorgen dat alle staten over dezelfde capaciteit beschikken om regelgeving uit te voeren,’ vertelt Nebojsa Novcic, Business Development Officer bij IMO.
Duurzame maritieme sector
Maritiem transport blijft van fundamenteel belang voor mondiale ontwikkeling en welvaart. Meer dan 80% van de wereldhandel wordt over zee vervoerd en dagelijks zijn wereldwijd ongeveer 50.000 koopvaardijschepen actief. Zij verbinden landen, markten en gemeenschappen (bron: UNCTAD, Review of Maritime Transport 2025). Er zijn meerdere uitdagingen die de vrije toegang tot en de internationale handel over zee bedreigen. Dat komt niet alleen door klimaatverandering – die bijvoorbeeld gevolgen heeft voor de waterstanden in het Panamakanaal en het Suezkanaal – maar ook door geopolitieke conflicten. ‘We zijn er gezamenlijk verantwoordelijk voor dat regelgeving, verdragen, codes en richtlijnen voor de scheepvaart consistent en effectief worden geïmplementeerd en toegepast.’ Het is de reden dat kleine eilandstaten (SID’s) en de minst ontwikkelde landen (MOL’s) vanuit IMO ondersteuning ontvangen bij onderwerpen als milieubescherming en klimaatactie. ‘Mondiale normen zijn alleen effectief wanneer alle lidstaten beschikken over de capaciteit, middelen en ondersteuning die nodig zijn voor de implementatie. Daarom richten we ons op het ondersteunen van landen die hulp nodig hebben,’ benadrukt Novcic. Hij noemt het Hongkong-verdrag waarin het veilig en milieuvriendelijk recyclen van schepen is vastgelegd als voorbeeld. ‘We zijn volledig met elkaar verbonden, omdat het grootste deel van het slopen van schepen buiten Europa plaatsvindt. Een Europese scheepseigenaar – net als iedere andere scheepseigenaar – moet erop kunnen vertrouwen dat goedgekeurde scheepssloperijen voldoen aan internationaal overeengekomen normen. Daarom zijn gezamenlijke afspraken zo belangrijk.’
Mondiale toeleveringsketens
‘IMO-normen moeten wereldwijd gelden omdat de scheepvaart wereldwijd opereert. Schepen varen over oceanen en door verschillende rechtsgebieden. Maritieme regels zijn noodzakelijk om de veerkracht van de mondiale toeleveringsketens in stand te houden. We moeten elkaar allemaal ondersteunen in deze ongelooflijk onderling verbonden wereld waarin we leven om blijvende veranderingen te realiseren.’ Het verhaal van de IMO is onlosmakelijk verbonden met de belangrijke rol die veiligere en efficiëntere transportsystemen op de lange termijn spelen bij het behalen van de Sustainable Development Goals, is de overtuiging van Novcic. ‘Het is overduidelijk dat de gevolgen van droogte voor de toegankelijkheid van het Panamakanaal veel verder reiken dan Panama. En problemen op het gebied van opleiding, werving en het behouden van zeevarenden uit landen die veel zeevarenden leveren, zoals de Filipijnen, kunnen uiteindelijk gevolgen hebben voor de Nederlandse economie. Het is de reden waarom een regelgevende benadering zo belangrijk is en gekozen is voor het ‘beleid naar praktijk’-thema van World Maritime Day.’
