Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren’, staat in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. In de praktijk bepaalt je geboorteplek nog vaak je kansen. Een nalatenschap kan daar langdurig iets aan veranderen.
EEN NALATENSCHAP IS GEDULDIG GELD: HET BLIJFT WERKEN AAN GELIJKE RECHTEN, OOK ALS DE GEVER NIET MEER LEEFT
Op 10 december 1948 nam de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens aan. Op papier gelden die rechten voor iedereen. In werkelijkheid hangt het nog vaak af van waar je wieg staat, of je naar school kunt, veilig je geloof kunt belijden of als vrouw een eigen inkomen kunt opbouwen. Ook in Nederland is gelijkheid niet vanzelfsprekend. Goede doelen die zich voor mensenrechten inzetten, werken daarom vaak samen met lokale organisaties. Die weten als geen ander wat er nodig is. Zulke verandering gaat zelden snel. Wetten, gewoonten en vooroordelen veranderen niet in één begrotingsjaar.
Geduldig geld
Daar past een nalatenschap bij. Het bedrag dat Nederlanders via hun testament aan goede doelen geven, groeit hard. Volgens Geven in Nederland 2026 van de Vrije Universiteit Amsterdam ging het in 2024 om minimaal 512 miljoen euro. Bij erkende goede doelen kwam in dat jaar zo’n dertig procent van de particuliere giften uit nalatenschappen, meldt het CBF. Tussen 2022 en 2024 groeiden de inkomsten uit nalatenschappen met gemiddeld 13 procent per jaar.
Een nalatenschap hoeft niet gebonden te zijn aan een campagne, een project of een begrotingsjaar. Daardoor kan een organisatie het geld inzetten op de plek waar het op dat moment het hardst nodig is. Laat je dat open, dan zet de organisatie het geld in waar het op dat moment het hardst nodig is. Zo is een nalatenschap geduldig geld: het blijft werken aan gelijke rechten, ook als de gever niet meer leeft.
Geloof, hoop en liefde
Vaak komt die betrokkenheid voort uit geloof of levensovertuiging. Huishoudens geven meer aan religie en levensbeschouwing dan aan enig ander doel: 677 miljoen euro in 2024, volgens hetzelfde onderzoek. Kerken kennen een lange traditie van diaconaat, de zorg voor mensen in nood. Via collectes steunen gemeenten al generaties partnerkerken in andere landen.
Voor wie gelooft, kan nalaten over meer gaan dan geld. Je geeft door wat je hebt ontvangen: geloof, hoop en liefde, in de woorden van de apostel Paulus. Een nalatenschap aan een diaconale organisatie steunt kerken en gemeenschappen die zorgen voor ouderen, ontheemden en mensen in armoede. Zonder vaste bestemming komt het geld waar de nood het hoogst is.
