Met de komst van de nieuwe GACS verplichting moeten gebouweigenaren actief aan de slag gaan met het monitoren en verbeteren van het energieverbruik van de installaties. Het levert op alle vlakken winst op, vertelt Tom van Oers, Country Manager Building Automation bij Priva, specialist in slimme gebouwtechnologie.
De GACS-verplichting geldt voor gebouwen met een verwarmings- of koelinstallatie met een totaal opgesteld vermogen van 290 kW of meer. Van Oers ziet een tweedeling tussen gebouwbeheerders die er op een proactieve manier mee aan de slag gaan en een groep die afwachtend is. ‘Het eerste is natuurlijk het beste. De grootste uitdaging in de installatiebranche is het tekort aan vakmensen om de plannen uit te voeren. De Europese Commissie wil dat de gebouwde omgeving in 2050 emissievrij is en dat is een enorme opgave. Tegelijkertijd hebben we te maken met uitdagingen als netcongestie en de wens om minder afhankelijk te worden van geïmporteerde energie.
Enorme besparingskansen
De afkorting GACS staat voor gebouwautomatisering en controlesysteem. ‘De technologie vindt zijn oorsprong in de jaren ’80,’ aldus Van Oers. ‘Wat echter ontbreekt, is het inzicht om ervoor te zorgen dat een installatie ook daadwerkelijk optimaal blijft functioneren. Een installatie wordt met bepaalde instellingen opgeleverd. Dat gaat goed tot het fout gaat en de menselijke factor in beeld komt. Bijvoorbeeld omdat iemand het koud heeft en men aan de instellingen gaat draaien. Waardoor het systeem op een gegeven moment ontregeld raakt en je onnodig energie verbruikt zonder dat je het doorhebt.’ Van Oers vergelijkt het met de nieuwste generatie auto’s die bij onderhoud de monteur precies vertellen wat er moet gebeuren. Het oorspronkelijke doel van de GACS-verplichting is het verlagen van het energieverbruik. De winst die op dat punt nog kan worden behaald is enorm, vertelt hij. ‘Rond de dertig procent van alle energie wordt door gebouwen gebruikt. Met de potentiële energiebesparing van alle utiliteitsgebouwen gezamenlijk, kun je in theorie een hoeveelheid energie besparen die vergelijkbaar is met de opwekking van meerdere energiecentrales.’
Van Oers: ‘De GACS-verplichting zegt niet: je mag maar zoveel energie gebruiken. Het gaat erom dat je bewust wordt van je gebruik en gaat nadenken of dat niet efficiënter kan.’ Zelf kijkt hij vooral ook door de bril van de gebouwbeheerder en de gebruikers van het pand: ‘Het levert je een lagere energierekening, meer comfort en een langere levensduur van je installaties op.’ Priva helpt de technische prestaties te monitoren, analyseren en bijsturen, om zo het energieverbruik naar beneden te krijgen en het gebouwcomfort te verhogen. Dat kan steeds verfijnder. ‘Met AI ontstaat software die waarschuwt: in die ruimte zijn al een hele tijd geen mensen, maar brandt nog steeds licht. Bovendien kun je veel gerichter onderhoud plegen. In plaats dat monteurs bij de onderhoudsinspectie het standaardprogramma afdraaien, verschuift hun werk veel meer naar beheer. Het systeem geeft een signaal af als er iets aan de hand is dat aandacht verdient. Doordat je een installatie beter bijstuurt, ga je de levensduur verlengen.’
AAN HET WOORD
Eefje Stutvoet van DGBC
Verduurzamen loont Eigenaren van bedrijfspanden en utiliteitsgebouwen krijgen steeds vaker te maken met strengere duurzaamheidseisen. Volgens Eefje Stutvoet, programmamanager bij de Dutch Green Building Council (DGBC), is het belangrijk om niet alleen naar regelgeving te kijken, maar vooral naar het einddoel: een toekomstbestendig en waardevast gebouw.
Slim monitoren
De verduurzaming van gebouwen wordt steeds nadrukkelijker gestuurd vanuit Europese wetgeving. Een belangrijke ontwikkeling is de EPBD IV-richtlijn, die als doel heeft dat alle gebouwen in 2050 emissievrij zijn. Als onderdeel daarvan moeten utiliteitsgebouwen met een verwarmings- of koelsysteem groter dan 290 kW sinds 1 januari beschikken over een gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS). Vanaf 2030 gaat deze verplichting ook gelden voor kleinere gebouwen. Volgens Stutvoet is monitoring essentieel om daadwerkelijk energie te besparen. Een GACS maakt het mogelijk om het energiegebruik van installaties te volgen en te analyseren, waardoor de energie-efficiëntie verbetert en kosten dalen. Naast het voldoen aan wetgeving biedt verduurzaming ook financiële voordelen. Duurzame gebouwen zijn aantrekkelijker voor huurders en beleggers, zorgen voor lagere energiekosten en zijn beter voorbereid op toekomstige regelgeving. Wie vroeg investeert, voorkomt volgens Stutvoet hogere kosten wanneer strengere eisen worden ingevoerd.
