Acht procent van de faalkosten in de bouw wordt veroorzaakt door miscommunicatie. Vaak vanuit een gebrek aan of de verkeerde informatie. Hetzelfde probleem speelt na oplevering, bij het onderhouden van de installaties. BIM (Building Information Management) is een eerste bouwsteen om snel en eenduidig te communiceren. Dat begint met gedeelde uniforme standaarden.
Digitaliseren heeft altijd een achterliggend doel, stelt Yvette Mulder, programmaleider Digitale transformatie bij normalisatie-instituut NEN. “In de bouw is dat de energietransitie, efficiënter produceren en veilig werken.” Jacqueline Meerkerk, directeur van BIM Loket, vat de noodzaak om het bouwproces te digitaliseren in drie steekwoorden samen: samen, slimmer, sneller.
Digitale transformatie
Standaarden spelen een belangrijke rol, stelt Mulder. “Om softwaresystemen met elkaar te kunnen laten praten, heb je standaarden nodig. Het is belangrijk dat de systemen dezelfde ‘taal’ gebruiken, zodat je door de keten heen informatie kunt delen. Dat je de termen hebt gedefinieerd en dat die eenduidig zijn. Dat de data gestandaardiseerd gelabeld zijn. Maar ook wat de voorwaarden zijn om data met elkaar te delen.” Bouwwerken bevatten steeds meer dynamische data, die worden vastgelegd met allerlei sensoren. “Daarmee kun je bijvoorbeeld beter voorspellen wanneer onderhoud nodig is. Dat vraagt wel dat je uniform met elkaar de data vastlegt, zodat je over langere tijd dezelfde informatie deelt van het gebouw. De data moet duurzaam beschikbaar zijn. Dat lukt alleen met open en formele standaarden.”
“Bij een bouwwerk zijn veel verschillende partijen betrokken, die allemaal hun eigen softwaresystemen hanteren. De digitale transformatie begint wat ons betreft bij Bouw Informatie Management (BIM). De basis is veelal een 3D-model waarin je allerlei informatie vastlegt over een bouwwerk. Idealiter is de informatie herbruikbaar gedurende de hele levenscyclus van een gebouw, van de tekentafel tot de sloop,” verklaart Meerkerk. “Nu gaat nog heel veel informatie verloren in de verschillende fases van het traject. Dat kun je oplossen door goede afspraken te maken.”
Gestandaardiseerde afspraken
Bij NEN worden nationale en internationale technische standaarden ontwikkeld en vastgelegd, vertelt Mulder. “Een belangrijke rol die we spelen, is het bij elkaar brengen van de stakeholders binnen Nederland, zodat ze samen die norm kunnen maken en tot afspraken komen.” BIM Loket is één van de partijen die meewerkt aan de internationale ISO-normen voor BIM en interoperabiliteit van data. Daarnaast is BIM Loket verantwoordelijk voor aanvullende nationale standaarden. “We proberen als BIM Loket tot één lijn te komen hoe informatie wordt uitgevraagd,” verklaart Meerkerk. Als voorbeeld noemt ze basisafspraken over informatielevering, opgesteld door aannemers in de bouw. “Door zulke basisafspraken te maken, voorkom je miscommunicatie. Dat gaat om heel basale zaken, zoals de afspraak om bij een BIM-model van een gebouw elke verdieping apart te modelleren.”
Meerkerk: “NEN biedt ons toegang tot het internationale normalisatienetwerk. Onze strategie is dat we standaarden op gebieden waarin Nederland vooroploopt internationaal inbrengen. Zo is onze COINS-standaard voor de uitwisseling van BIM-, GIS- en SE-data, dankzij de inzet van NEN, opgewaardeerd tot de internationale standaard ICDD (Information Container for Data Delivery).”
“Een kenmerk van de digitale transformatie – en dat geldt ook voor andere sectoren dan de bouw – is dat je moet samenwerken en kennis van buiten durft te halen,” benadrukt Mulder. Het gaat erom dat je verder kijkt dan je eigen rol, naar het grotere geheel.” Meerkerk vult aan: “De digiGO voorziet in de sectorbrede ambitie en aanpak voor digitalisering. De uitdaging voor de bouw is om meer integraal te gaan denken, en de gebruiker centraal te stellen. We moeten informatie delen en over de eigen grenzen heen kijken.”
Programma Digitale transformatie
Data spelen een steeds grotere rol in de gebouwde omgeving. Dit moet verantwoord gebeuren, waarbij de informatie op de juiste manier wordt verwerkt, met inachtneming van de privacyregels. Met het programma Digitale transformatie geeft NEN bekendheid aan bestaande standaarden over privacy, modellering, veiligheid, uitwisseling en kwaliteit van data in álle sectoren. Ook worden nieuwe normen ontwikkeld om de digitale transformatie te bevorderen. In de bouwsector hebben een kleine veertig organisaties de handen ineengeslagen in de aanpak digiGO (Digitalisering Gebouwde Omgeving). Gezamenlijk zien zij digitalisering als voorwaarde om maatschappelijke doelen als betaalbare woningen, circulair bouwen en ‘Nederland van het gas’ te kunnen halen. Netwerkorganisatie BIM Loket faciliteert digiGo, NEN is een van de ondertekenaars.
Bezoek voor meer informatie over dit onderwerp https://www.nen.nl/bouw.
