Deze maand bestaat Eli Lilly and Company 150 jaar. Een bijzondere mijlpaal die het farmaceutische bedrijf wil vieren door te vertellen dat we wat gezondheid en zorg betreft in bijzondere tijden leven. Meer dan ooit kunnen ziekten worden behandeld of zelfs genezen– het resultaat van ander halve eeuw medische vooruitgang, waarin pioniers als Eli Lilly een rol speelden.
‘RUIM DE HELFT VAN NEDERLAND HEEFT OVERGEWICHT, OBESITASMEDICATIE KAN HELPEN HET TIJ TE KEREN’
Ooit was diabetes een doodsvonnis. Een nare infectie? Reële kans dat je het niet zou overleven. In 150 jaar tijd is onze levensverwachting meer dan verdubbeld. De voornaamste reden voor die enorme levenswinst is de ontwikkeling van de gezondheidszorg. Als kolonel in de Amerikaanse Burgeroorlog zag Eli Lilly van dichtbij hoe groot de noodzaak voor effectieve en betrouwbare geneesmiddelen was. Hij wilde mensen helpen en begon in een klein laboratorium betrouwbare en veilige geneesmiddelen te ontwikkelen. Daar stond hij aan de wieg van de opschaling van insuline als behandeling voor diabetes, maakte hij het poliovaccin op grote schaal beschikbaar en leverde hij een bijdrage aan de doorbraak die antibiotica heet. Zijn lab groeide uit tot een bedrijf dat hij zijn eigen naam gaf: Eli Lilly and Company. Deze maand bestaat het 150 jaar.
Mensen bereiken
‘In de basis draaide het voor Eli Lilly allemaal om kwaliteit, betrouwbaarheid en respect voor elkaar. Wij investeren al tientallen jaren in de zoektocht naar antwoorden op de gezondheidsuitdagingen van onze tijd. Denk bijvoorbeeld aan de ziekte van Alzheimer of obesitas. Voor Eli Lilly was de patiënt altijd het startpunt en voor ons geldt dat vandaag de dag nog steeds.’ Aan het woord is Marco Frenken, algemeen directeur van Lilly Nederland in Utrecht. Levensveranderende gezondheidszorg ontstaat door goed naar mensen te luisteren, vertelt hij: ‘Neem de obesitasmedicatie waar nu zoveel mensen baat bij hebben. De ontwikkeling daarvan begon met onder andere het luisteren naar de ervaringen van diabetespatiënten. Volgens het RIVM heeft ruim de helft van de Nederlanders overgewicht; als de trend doorzet, gaat het om bijna twee derde van onze inwoners in 2050.’ De WHO beschouwt obesitas als chronische ziekte, maar patiënten krijgen nog vaak te maken met de overtuiging dat het hun ‘eigen schuld’ is. Dat helpt uiteraard niet bij het vinden van passende zorg. Marco Frenken: ‘De overheid heeft al geruime tijd als doel het overgewicht onder de bevolking terug te dringen, maar we zien vooralsnog een stijgende lijn. Obesitasmedicatie zou kunnen helpen om het tij te keren, uiteraard in combinatie met leefstijlaanpassingen. Prof. dr. Liesbeth van Rossem vergelijkt de obesitaspandemie heel beeldend met een bad dat leeg moet. Het is noodzakelijk om de kraan dicht te draaien, maar de stop moet er ook uit. Anders stroomt het bad misschien niet meer over, maar het blijft wel vol.’
Toegang tot medicatie
Zolang mogelijk in goede gezondheid leven is belangrijk, maar voor mensen die al ziek zijn is toegang tot effectieve en passende zorg cruciaal. Het behandelen van obesitas is zelf overigens ook een vorm van preventie, omdat daarmee het risico op andere aandoeningen zoals diabetes, hart- en vaatziekten en bepaalde vormen van kanker kan worden verkleind. Alleen heeft lang niet elke obesitaspatiënt toegang tot medicatie. Marco Frenken: ‘Stel je voor dat je na tien of misschien zelfs wel twintig jaar diëten zonder resultaat eindelijk bij de zorgverlener durft aan te kloppen en dan een dieetadvies krijgt. Of dat er simpelweg te weinig tijd is om het gesprek te voeren dat nodig is. Daar willen we zorgverleners bij helpen. Mensen die lange tijd met obesitas worstelen, hebben specifieke zorg nodig. Medicatie kan dan uitkomst bieden, maar zonder recept geen vergoeding. En zonder vergoeding zijn de innovatieve medicijnen die bij obesitas worden gebruikt voor veel patiënten onbetaalbaar.’ En dat baart hem zorgen. ‘Je kunt op het internet allerhande alternatieven vinden, soms voor een fractie van de prijs. Alles van nepmedicatie tot experimentele behandelingen, met alle risico’s van dien. De erkenning van het ziektebeeld is er nu, maar de erkenning van de benodigde zorg is net zo belangrijk. Daar moeten echt nog wel wat bruggen geslagen worden en daar blijven wij ons voor inzetten.’
Pas echt impact
‘Naast innovatie en toegankelijkheid is ook beschikbaarheid essentieel als het gaat om medicatie. Nederland is een aanzienlijke speler in de internationale farmaceutische sector en daar draagt Lilly met haar vestiging in Utrecht al vijftig jaar aan bij.’ Dat de visie van het bedrijf is gericht op mensen in de algemene zin, blijkt wel uit de staat van dienst van de diverse medewerkers, zo werkt Algemeen Directeur Marco Frenken al bijna dertig jaar bij Lilly. Naast het investeren in de zoektocht naar innovatieve nieuwe behandelingen, wordt ook geïnvesteerd in medicijnproductie. Binnenkort verrijst een hightech productiefaciliteit in Katwijk. ‘Deze nieuwe vestiging, onderdeel van het Leiden Bio Science Park, gaat medicijnen voor diabetes en obesitas maken. Dat zorgt voor honderden nieuwe banen, maar ook voor de garantie van beschikbare geneesmiddelen in Nederland. Zo wordt de snelle toegang tot nieuwe therapieën ondersteund, ook in de rest van Europa. Een medicijn heeft tenslotte pas echt impact als het de patiënt bereikt.’
Lilly is een van de weinige farmaceuten die nog de naam draagt van de man die het bedrijf 150 jaar geleden oprichtte. Het bedrijf groeit niet enkel door overnames, maar bovenal door te investeren in de wetenschap. ‘De overtuigingen die Eli Lilly bij onze oprichting had, hebben wij vandaag de dag nog steeds. Kwaliteit, betrouwbaarheid, beschikbaarheid – uiteindelijk gaat het allemaal om mensen.’
CMAT-29732
