Ondanks Trump’s handelstarieven en geopolitieke onrust blijft de Nederlandse export fier overeind, met mooie groeicijfers in 2025. Bedrijven passen hun logistieke keten aan om de wendbaarheid te vergroten en brengen hun ketenkwetsbaarheden in beeld. Het versnelt ook de transitie naar duurzaam en circulair.
‘Omgaan met verstoringen is, of je het wilt of niet, het nieuwe normaal geworden’
Medio 2025 heeft Evofenedex een onderzoek gedaan onder supply chain managers van handels- en productiebedrijven. Meer dan de helft onderzoekt near sourcing, binnen Europa, of dual sourcing. Bijna de helft is bezig om strategisch hun voorraad te vergroten en 44% werkt aan de supply chain visibility. En een op de drie is bezig met scenario’s om in beeld te krijgen wat er gebeurt op het moment dat er iets misgaat. ‘Omgaan met verstoringen is de afgelopen vijf jaar, sinds de coronapandemie, of je het wilt of niet het nieuwe normaal geworden,’ vertelt Thomas Reitsma van ondernemersvereniging evofenedex. ‘Het vraagt een heel andere mindset. We zijn al langer bezig om die bewustwording met onze leden tussen de oren te krijgen. Het gaat steeds meer over wendbaarheid. Je moet de grootste risico’s voor je bedrijf op het netvlies hebben staan en snel kunnen reageren op het moment dat het fout gaat. Heb je bijvoorbeeld voor een grondstof of belangrijk onderdeel maar één leverancier, dan is het verstandig om redundantie in te bouwen, zodat niet bij het minste of geringste je productie stilstaat.’
Schouders eronder zetten
Hoewel de rapportageverplichtingen rondom duurzaamheid en MVO is afgezwakt, is het proces erachter onomkeerbaar ingezet, vertelt Reitsma. ‘De verduurzaming van de keten is niet van de agenda bij het bedrijfsleven. Het streven naar nul-emissie uitstoot voor 2050 is onverminderd. Het is aan de markt om daar de schouders onder te zetten. De grote bedrijven moeten blijven rapporteren, zoals over de uitstoot in de deelprocessen. Dat gaat doorsijpelen naar de leveranciers in de keten.’ Binnen Evofenedex lopen allerlei projecten rondom verduurzaming, ingestoken vanuit de kansenkant. ‘Duurzaam en circulair bieden tal van strategische voordelen. Met circulaire grondstoffen verminder je de afhankelijkheid van bepaalde goederenstromen. Hetzelfde geldt als je je logistiek efficiënter gaat inrichten. Het levert je een kostenvoordeel op en daarmee ook een duurzaamheidsvoordeel, omdat je minder verplaatsingen hebt en daarmee een kleinere footprint.’
Vrachtwagenheffing als nieuwe aanjager verduurzaming logistiek
Op het moment dat elektrisch vervoer financieel aantrekkelijker wordt dan klassieke diesel, gaan ondernemers heel snel de overstap maken, ondanks de netcongestieproblematiek, voorziet Reitsma. ‘Die omslag gaat de komende jaren gebeuren. Over een aantal jaren zul je zien dat zero-emissievrachtauto gemeengoed zijn. Als je nu ondernemer bent en je begint met een leeg vel, dan ga je geen dieselvrachtauto aanschaffen. Voor een ondernemer die de overstap vanuit de klassieke operatie naar een nieuwe operatie, is dat natuurlijk omslachtiger. Als iets ineens anders moet, denk je altijd even ‘hoe dan?’. Van ondernemers die hierop voorsorteren, horen we dat ze de randvoorwaarden goed hebben geregeld. Succesvol ondernemerschap betekent tijdig inspelen op veranderende spelregels; verduurzaming is inmiddels een vaste factor in dat speelveld. Als je je niet aanpast sta je op een gegeven moment buitenspel met je dieselvrachtauto.’ De vrachtwagenheffing, vanaf juli dit jaar, speelt daar een belangrijke rol in. ‘Daarbij levert het echt een enorm kostenvoordeel op als je zero-emissie vervoert.’ Reitsma hoopt dat de heffing een stimulans gaat zijn voor intermodaliteit. ‘Nu is het bij de logistiek manager vaak nog: onbekend maakt onbemind. Hopelijk stimuleert het bedrijven om verder te kijken dan alleen wegvervoer en sneller te kiezen voor binnenvaart of spoor als extra schakel in de logistieke keten.’ Hij wijst op een ander ontwikkeling: ‘Amazon is in de UK serieus aan de gang met drones om pakjes te bezorgen. En in Nederland wordt serieus gekeken naar de inzet van drones voor medische spoedtransporten. Ik denk dat, als we elkaar over 10 jaar spreken, het heel normaal is voor bepaalde goederenstromen.’






