In 2019 verloor het containerschip MSC Zoe boven de Waddeneilanden 342 containers. Koelkasten, speelgoed en gevaarlijke stoffen spoelden aan op de stranden van Terschelling en Vlieland. De schade aan het milieu en de kustgemeenschappen was aanzienlijk en trof bewoners hard. De juridische en technische nasleep duurde jaren.
Het incident werd breed uitgemeten als een ongeluk. Michiel Gunsing, medeoprichter van het maritieme technologiebedrijf GBMS, ziet het anders. ‘De MSC Zoe voldeed bij vertrek aan alle geldende voorschriften. Het schip was volgens de regels beladen, de berekeningen klopten op papier. Wat niemand aan boord precies wist, was hoe dicht het schip tijdens die zware storm bij de veiligheidsgrenzen zat.’ Gunsing, scheepshydrodynamicus en gepromoveerd op tweefasenstroming, richtte GBMS in 2021 op samen met Joris Brouwer. Het bedrijf ontwikkelde SensoriumC, een systeem dat realtime de belasting op containerstapels en lashings berekent. Sensoren meten scheepsbewegingen nauwkeurig; software combineert die metingen met de actuele beladingsconfiguratie en toetst de uitkomsten aan geldende veiligheidslimieten. De bemanning ziet voortdurend en direct hoeveel marge er nog is.
De zee is niet statisch
Dat klinkt eenvoudig. De onderliggende spanning is dat niet. Internationale maritieme veiligheidsregels zijn doorgaans statisch van aard: ze bepalen randvoorwaarden voor vertrek, niet voor elke minuut van de reis die volgt. Een schip dat de haven uitvaart met een goedgekeurd stuwageplan, vaart vervolgens de open oceaan op, met alle weersomstandigheden van dien. ‘Regelgeving geeft je een startpunt,’ zegt Gunsing. ‘Maar de zee houdt zich niet aan een statisch model. Golven, wind, scheepsbewegingen en belading werken voortdurend op elkaar in. De vraag is of je dat kunt volgen, en of je tijdig en adequaat kunt ingrijpen. Met een systeem als het onze kan een schip dichter op de grens van de maximale capaciteit beladen worden. Dat is een voordeel op het gebied van veiligheid, milieu en economisch.’ Het thema van World Maritime Day 2026 is From Policy to Practice: Powering Maritime Excellence. De Internationale Maritieme Organisatie IMO benadrukt daarmee dat internationale regels pas waarde krijgen wanneer ze consequent en effectief worden toegepast door alle betrokken partijen. Voor de containervaart is die vertaling concreet: hoe vertaal je veiligheidsstandaarden naar bruikbare informatie voor een kapitein die midden in een zware storm moet beslissen?
Dynamische veiligheidsnormen
De volledige containervloot van de Nederlandse rederij JR Shipping vaart met SensoriumC. Daarnaast schaalt de technologie op binnen een grote wereldwijde containerliner, de stap van innovatie naar structurele operationele inbedding. Gunsing verwacht dat technologische ontwikkeling uiteindelijk ook de regelgeving zal beïnvloeden. ‘Als je realtime data hebt over wat er daadwerkelijk op een schip gebeurt, verandert de informatiepositie van iedereen: kapitein, reder, verzekeraar, toezichthouder. Regelgeving die alleen naar de situatie bij vertrek kijkt, is dan onvolledig. Op termijn zal de sector moeten nadenken over dynamische veiligheidsnormen, gebaseerd op wat er tijdens de reis wordt gemeten.’
