Bijna 500.000 Nederlanders lijden aan hartfalen, de helft daarvan zonder het te weten. Huisartsen en cardiologen slaan de handen ineen om vroege opsporing te bevorderen.
Hartfalen vormt met onze vergrijzende bevolking een toenemend gezondheidsprobleem. Behalve een gevorderde leeftijd kan ook een ongezonde levensstijl problemen met het hart veroorzaken. Roken, alcohol drinken, overgewicht en te weinig lichaamsbeweging liggen aan de basis van een hoge bloeddruk, hartritmestoornissen en zelfs een hartinfarct. Daardoor kan het hart beschadigen en minder goed gaan werken. Hartfalen is een sluipende aandoening waarbij het hart steeds verder achteruitgaat.
Beter behandelen
‘We vermoeden dat er in een Nederland een hele grote groep mensen aan beginnend hartfalen lijdt, maar dat niet weet. En dat terwijl het juist zo belangrijk is om er vroeg bij te zijn. We kunnen namelijk met leefstijlinterventies en medicatie verdere afname van de hartfunctie proberen te stoppen.’ Aan het woord is Dr. Jan van Ramshorst, cardioloog bij Noordwest Ziekenhuisgroep. ‘Symptomen als vermoeidheid en kortademigheid kunnen wijzen op veel verschillende aandoeningen, waaronder hartfalen. Mocht je vocht vasthouden, minder inspanning kunnen leveren en met name ’s nachts benauwd zijn – dan is het zaak eens een afspraak te maken met de huisarts. Zeker als er ook sprake is van bijvoorbeeld hoge bloeddruk, suikerziekte, overgewicht of roken. Het zou met het hart te maken kunnen hebben en het is belangrijk om dat serieus te nemen. Hoe eerder we hartfalen kunnen behandelen en iemand de levensstijl aanpast, hoe beter. Zo wordt de kans op complicaties verlaagd en de kwaliteit van leven verhoogd.’ Met behulp van nieuwe medicatie, verbeterde monitoring en pacemakers met vernieuwde technieken om het hart gelijkmatiger te laten pompen, is hartfalen gelukkig wel steeds beter te behandelen.
Meer gevallen opsporen
Bij hartfalen is het hart niet meer in staat het bloed goed rond te pompen. Het kan zijn dat de hartspier niet krachtig genoeg samentrekt of dat deze zich juist niet meer goed kan ontspannen. Cardioloog Jan van Ramshorst: ‘Hartfalen kan veel verschillende oorzaken hebben. Soms is sprake van hartritmestoornissen, waardoor de pompfunctie achteruit kan gaan. Een hartinfarct heeft uiteraard ook grote impact op de hartspier, hetzelfde geldt voor jarenlang een te hoge bloeddruk of overmatig alcoholgebruik. Hartfalen kan echter ook ontstaan door een erfelijke afwijking of na chemotherapie. Het goede nieuws is dat herstel soms nog mogelijk is als op tijd kan worden gestart met behandelen en als de oorzaak kan worden aangepakt, bijvoorbeeld stoppen met drinken of hoge bloeddruk beter behandelen. Daarom is het vroeg stellen van de diagnose ook zo belangrijk.’ Om de hartfalen beter te kunnen behandelen én herkennen, hebben cardiologen in heel Nederland de handen ineengeslagen met huisartsen en de thuiszorg. ‘Er komt zo’n grote golf patiënten op ons af dat samenwerken essentieel is. In vele regio’s zijn hiermee al mooie resultaten behaald. Door deze samenwerking kunnen eerstelijnszorgverleners actief vinger aan de pols houden bij mensen die ze behandelen voor suikerziekte, overgewicht of een hoge bloeddruk. Helaas is de organisatie van de zorg, met name op financieel vlak, nog niet ingericht op deze manier van zorg bieden. Daar kunnen we echt nog winst behalen, zeker op de lange termijn.’
