Ze nemen risico met eigen middelen, werken door als de zaak dicht is en dragen het grootste deel van de Belgische economie. Toch zou ruim vier op de tien ondernemers hun eigen kind afraden dezelfde stap te zetten. Op de Dag van de Ondernemer pleit UNIZO voor eenvoud, stabiliteit en lagere kosten.
‘WE MOETEN VOORAL ERVOOR ZORGEN DAT ONDERNEMERS MEER ZUURSTOF EN RUIMTE KRIJGEN’
De Dag van de Ondernemer op 20 november is volgens Bart Buysse, gedelegeerd bestuurder van UNIZO, vooral een bedankmoment. ‘Zij zijn het die de boel doen draaien en risico nemen, vaak met eigen middelen.’ Uit een bevraging door iVox in opdracht van UNIZO blijkt dat 85 procent van de Vlamingen ondernemers als de motor van de economie ziet. Toch hoopt minder dan de helft dat hun kind ondernemer wordt, en 41 procent van de ondernemers zou het afraden. ‘Die beeldvorming over het harde leven als ondernemer is een realiteit,’ zegt Buysse. ‘We moeten vooral bewerkstelligen dat het kader en het beleid ervoor zorgen dat ondernemers meer zuurstof en ruimte krijgen.’
Beleidsmakers op de vloer
Samen met partners als Liantis, KBC, Pluxee en Proximus voert UNIZO actie, en veel van de 217 lokale ondernemersverenigingen organiseren festiviteiten. UNIZO bezoekt zo’n honderd onder- nemers, waar beleidsmakers de impact van hun beleid ervaren. België telt ongeveer 1,37 miljoen zelfstandigen, 30 procent meer dan tien jaar geleden. Van alle ondernemingen is 99,9 procent een kleine of middelgrote onderneming (kmo), goed voor twee derde van de werkgelegenheid en bijna 60 procent van de toegevoegde waarde.
Toch kijkt het beleid volgens Buysse te vaak naar de grote spelers. ‘Als het slecht gaat, verwijst men heel vaak naar enkele honderden ontslagen bij een grote speler. Maar men vergeet dat op hetzelfde moment, vaak door faillissementen bij kmo’s, tegelijk een veelvoud aan jobs verloren gaat.’ Hij wijst op de afschaffing van de kmo-portefeuille in Vlaanderen, terwijl elke euro subsidie minstens 2 euro aan productiviteit opleverde.
Regels die blijven veranderen
Wat bepaalt of iemand de stap durft te zetten? Buysse noemt begeleiding, lagere kosten en minder complexiteit, maar vooral stabiliteit en vooruitzicht. Maatregelen uit het regeerakkoord werden alweer aangepast en dreigen opnieuw te worden herzien. ‘Dat is niet meer werkbaar voor ondernemers.’ UNIZO schuift vier principes naar voren. ‘Think small first’ vertrek bij nieuwe wetgeving vanuit de kmo. ‘Only once’ gegevens die de overheid al heeft, worden hergebruikt. ‘One in, three out’ voor elke euro extra complexiteit verdwijnt drie euro aan bestaande lasten. En begrotingsprikkels moeten overheden verantwoordelijk maken voor vereenvoudiging. Ook de overheid moet het goede voorbeeld geven: ondernemers zijn verplicht tot e-facturatie, maar de overheid vraagt zelf nog pdf-facturen per mail. ‘Eigenlijk kan dat niet.’
Overnemen loont
In België zijn 185.000 zelfstandigen in hoofdberoep ouder dan 55 jaar, en velen beginnen te laat aan hun overdracht. UNIZO biedt begeleiding en een overnameplatform. Een nieuw bedrijf heeft na vijf jaar ongeveer 50 procent kans om nog te bestaan, een overgenomen en gemoderniseerd bedrijf volgens UNIZO 90 procent. Kmo’s zijn vaak wendbaarder dan grote bedrijven, ook in digitalisering en AI, maar daarvoor zijn marge en reserves nodig. De kosten moeten dus omlaag.
Vier werven
Buysse noemt vier werven voor het komende jaar: een begroting op orde met ruimte voor een groeiplan, lagere loonkosten en voelbare vereenvou- diging. ‘Men heeft al jaren de mond vol van vereenvoudiging. Tijd dat we dat nu echt eens merken op het terrein.’
Het vierde principe verbindt de andere: stabiliteit en vooruitzicht. Wie investeert, wil zijn return zien, en steeds wisselende regels staan dat in de weg. ‘Want dat geeft geen vertrouwen en dat geeft ook geen investeringen natuurlijk.’






