Een afspraak vergeten of even niet op een naam komen. We lachen het vaak weg. Maar wat als er meer aan de hand is? Het tijdig stellen van de juiste diagnose kan onzekerheid wegnemen en mensen helpen om zo lang mogelijk zelf de regie over hun leven te houden.
VROEGE DIAGNOSTIEK BIJ ALZHEIMER GEEFT DUIDELIJKHEID EN HELPT DE REGIE LANGER TE BEHOUDEN
Iedereen vergeet weleens iets. Naarmate we ouder worden, kan het bovendien normaal zijn dat het geheugen wat minder snel werkt. Maar wanneer vergeetachtigheid vaker voorkomt, gedrag verandert of dagelijkse handelingen steeds lastiger worden, kan er meer aan de hand zijn. Zeker wanneer Alzheimer in de familie voorkomt, kan dat leiden tot vragen en onzekerheid. Toch kan de stap naar een arts groot zijn. Want wat als onderzoek inderdaad wijst op de ziekte van Alzheimer? Tegelijkertijd kan het uitstellen van die stap zorgen voor een lange periode van onzekerheid. Vroege diagnostiek kan daarom belangrijk zijn. Niet om angst aan te jagen, maar om duidelijkheid te creeren en te onderzoeken wat er daadwerkelijk aan de hand is.
De voordelen van vroegtijdige duidelijkheid
Weten waar je aan toe bent kan rust geven. Een snelle en nauwkeurige diagnose kan patiënten en hun families op verschillende manieren helpen.
Uitsluiten van andere oorzaken
Niet iedere vorm van vergeetachtigheid betekent dat iemand Alzheimer heeft. Geheugenproblemen kunnen verschillende oorzaken hebben. Denk aan een vitamine B12-tekort, schildklierproblemen, depressie, slaaptekort of het gebruik van bepaalde medicijnen. Goed onderzoek is daarom essentieel om te achterhalen waar klachten vandaan komen en andere verklaringen uit te sluiten.
Zelf de regie houden
Wanneer Alzheimer in een vroeg stadium wordt vastgesteld, heeft iemand vaak nog de mogelijkheid om actief mee te denken en belangrijke beslissingen te nemen. Bijvoorbeeld over wonen, werk, financiën, ondersteuning en toekomstige zorgwensen. Ook voor partners, kinderen en andere naasten kan duidelijkheid belangrijk zijn. Zij begrijpen beter waar bepaalde veranderingen vandaan komen en kunnen zich samen voorbereiden op wat er in de toekomst nodig kan zijn. Dat geeft ruimte om gesprekken te voeren op een moment dat de persoon om wie het gaat daar zelf nog actief aan kan deelnemen.
Aanpakken wat wél kan
De ziekte van Alzheimer is op dit moment nog niet te genezen. Dat betekent niet dat er niets mogelijk is. Aandacht voor beweging, voeding, sociale activiteit en andere gezondheidsfactoren kan bijdragen aan de algehele gezondheid. Daarnaast kan een arts bekijken welke behandeling en begeleiding passen bij de individuele situatie. Een diagnose kan bovendien helpen om ondersteuning eerder te organiseren. Niet pas wanneer het dagelijks functioneren sterk achteruitgaat, maar juist in een fase waarin iemand nog veel zelf kan.
Toegang tot nieuwe ontwikkelingen
Ook binnen het wetenschappelijk onderzoek naar Alzheimer verandert veel. Wereldwijd wordt onderzoek gedaan naar nieuwe manieren om de ziekte eerder en nauwkeuriger vast te stellen. Daarnaast worden behandelingen ontwikkeld die zich richten op biologische processen die een rol spelen bij Alzheimer. Een officiële diagnose kan ook relevant zijn voor deelname aan medisch onderzoek. Voor patiënten die daarvoor in aanmerking komen en daar zelf voor kiezen, kan dit mogelijkheden bieden om deel te nemen aan studies naar nieuwe diagnostiek en behandelingen.
Van ingewikkeld onderzoek naar een bloedtest
Een belangrijke ontwikkeling binnen de diagnostiek is dat onderzoekers steeds beter in het bloed kunnen zoeken naar biologische aanwijzingen die samenhangen met Alzheimer. Bij aanvullende diagnostiek kan nu bijvoorbeeld onderzoek van hersenvocht of gespecialiseerde beeldvorming worden ingezet. Dat zijn onderzoeken die specialistische expertise vereisen en niet voor iedere patiënt even eenvoudig zijn. Nieuwe bloedtesten kunnen het diagnostische proces ondersteunen. Door specifieke biomarkers in het bloed te meten, kan worden onderzocht of er biologische aanwijzingen zijn die passen bij de ziekte van Alzheimer. Dat kan helpen om eerder te bepalen voor welke patiënten verder specialistisch onderzoek relevant is. Een bloedtest staat daarbij niet op zichzelf. De uitslag moet altijd worden beoordeeld binnen een breder diagnostisch proces, waarbij onder meer naar klachten, medische voorgeschiedenis en andere onderzoeken wordt gekeken.
Niet wachten tot het dagelijks leven vastloopt
Bij Alzheimer kunnen veranderingen in de hersenen al lange tijd aanwezig zijn voordat ernstige klachten ontstaan. Dat maakt de vraag relevant of we niet eerder naar signalen van de ziekte moeten kijken, in plaats van pas wanneer iemand steeds meer moeite krijgt met het dagelijks functioneren. Hoe eerder er duidelijkheid ontstaat, hoe eerder iemand samen met naasten en zorgverleners kan kijken naar de mogelijkheden voor begeleiding, behandeling en ondersteuning. Daarbij is een belangrijke nuance nodig. Vroege diagnostiek betekent niet dat iedereen preventief getest moet worden. Een keer je sleutels kwijt zijn of niet direct op een naam kunnen komen is geen reden om automatisch aan Alzheimer te denken.
Voor wie is een bloedtest relevant?
Vroegtijdige diagnostiek richt zich vooral op mensen bij wie er daadwerkelijk aanleiding is om verder onderzoek te doen.
Mensen met beginnende klachten
Dit zijn mensen die merken dat hun geheugen of denkvermogen achteruitgaat, terwijl zij in het dagelijks leven nog grotendeels zelfstandig functioneren. Wanneer klachten structureel terugkomen of toenemen, kan het verstandig zijn om deze met een arts te bespreken.
Mensen met een erfelijke aanleg
Er bestaan zeldzame erfelijke vormen van Alzheimer die op relatief jonge leeftijd kunnen ontstaan. Voor mensen uit families waarin deze vorm voorkomt, kunnen diagnostiek, genetische counseling en goede begeleiding relevant zijn. Een persoonlijke keuze die respect verdient. Ondanks de voordelen kan de keuze om onderzoek te laten doen ingrijpend zijn. Want wil je weten dat je Alzheimer hebt wanneer volledige genezing nog niet mogelijk is? Voor de één geeft duidelijkheid rust en de mogelijkheid om vooruit te kijken. Voor een ander kan juist het recht op niet weten zwaar wegen. Beide keuzes verdienen respect. Daarom moet vroegdiagnostiek altijd samengaan met goede informatie en begeleiding. Mensen moeten begrijpen wat een test kan aantonen, wat een uitslag betekent en welke vervolgstappen er zijn. Diagnostiek is er niet om mensen te verplichten te weten wat de toekomst brengt. Het biedt een mogelijkheid aan mensen die behoefte hebben aan duidelijkheid.
Over Roche en Neurologie
Neurologie is voor Roche een van de belangrijkste focusgebieden binnen Research & Development. Onze missie is om wetenschappelijke doorbraken te realiseren die het leven van mensen met chronische en ingrijpende aandoeningen verbeteren.
Roche zet haar gecombineerde expertise in diagnostiek en farmacie in om neurologische aandoeningen zoals de ziekte van Alzheimer zo vroeg mogelijk te kunnen ontdekken, nauwkeurig te diagnosticeren en tijdig te behandelen. Met de ontwikkeling van innovatieve bloed- en hersenvochttesten én nieuwe behandelmethoden werken we aan een toekomst waarin we de voortgang van de ziekte kunnen remmen of stoppen, om te behouden wat mensen maakt tot wie ze zijn.
