Het speelveld van financieel advies is fundamenteel veranderd. Het betekent dat de rol van de accountant moet mee veranderen. De focus ligt niet alleen meer op het verleden en de jaarcijfers. De ondernemer wil advies over het nú en de toekomst. Met de accountant als navigator op de bijrijdersstoel.
De traditionele, wettelijke taak van de account is de controle van de cijfers en het verzorgen van de jaarcijfers en aangiften. ‘We zitten met z’n allen in een bepaalde cadans, alleen vraagt de maatschappij iets anders,’ zegt CEO Joris Joppe van Visionplanner. ‘Accountants kunnen daar een rol in spelen, maar ze moeten dan wel bereid zijn om hun processen en hun techniek te veranderen. En uiteindelijk begint dat bij de ondernemer. Die moet inzien dat het nuttig en noodzakelijk is dat je tussentijds inzicht hebt in je financiële reilen en zeilen. En niet pas na anderhalf jaar omdat de wetgever dat zo heeft bepaald.’ Joppe ziet het nieuwe jaar als een strategisch kantelpunt: ‘We proberen kantoren te bewegen om ondernemers gedurende het jaar frequenter inzicht in hun cijfers te geven. Omdat ze op die manier een grotere kans op succes hebben in het ondernemen.’
De veranderende rol: van verantwoorden naar sturen
Visionplanner heeft een onderzoek onder ruim 400 professionals gedaan, met een heldere, directe vraag: wat is de allergrootste uitdaging voor jouw kantoor voor de komende 12 maanden? Naast de technologische stroomversnelling – digitaliseren is een noodzakelijke voorwaarde om processen te optimaliseren en advies te verrijken – vraagt de klant om proactief, onderbouwd advies om de juiste, strategische keuzes te maken richting toekomst. De cijfers van het onderzoek zijn veelzeggend:
– Drie op de vier ondernemers (76%) verwachten geen administrateur van het verleden meer; ze eisen een strategische partner die vooruitziet, meedenkt en de koers helpt bepalen.
– Een ruime meerderheid van de ondernemers (60%) eist permanente bereikbaarheid en een directe respons. Wie niet ‘always-on’ is, is simpelweg ‘off’.
Waarom tussentijdse inzichten het verschil maken
Het vertrouwen in het handelssysteem in Nederland is hoog, vertelt Joppe: ‘We moeten zorgen dat het op dat niveau blijft. De accountant heeft daar een belangrijke rol in, want die zorgt dat de kwaliteit van de jaarrekening en basisgegevens goed is. Waardoor de informatiestroom naar de Belastingdienst, banken en andere organisaties ook goed is.’ Het kan én moet echter nog beter, is zijn overtuiging. Hij wijst op zowel de maatschappelijke noodzaak als de behoefte van de ondernemer zelf aan tussentijds inzicht en advies. ‘Heel veel banken baseren hun risico’s en kredietbeoordelingen in belangrijke mate op de jaarrekening. Die is pas zes maanden na afloop van het jaar beschikbaar. Dus als er in januari iets bijzonders gebeurt, weet je dat in theorie pas anderhalf jaar later. Dat hoeft gewoon niet. We gaan graag het gesprek aan om het één keer per kwartaal te doen, of per maand. De infrastructuur is er. Dat kunnen we prima aan als Visionplanner. De infrastructuur om die financiële data op veel frequentere basis te leveren, is gewoon beschikbaar.’ Joppe vervolgt: ‘We zijn de verbindende schakel tussen de ondernemer, de accountant en de uitvragende partijen. Meer dan 215 duizend administraties draaien op ons platform. De financieel adviseur verzorgt de controle en zorgt dat de kwaliteit goed is. En onze verantwoordelijkheid is om te zorgen dat de data – in de juiste vorm en uiteraard met toestemming van de ondernemer – op de juiste plek belandt. Bijvoorbeeld bij de KVK of de Belastingdienst.
Vooruitkijken: plannen, scenario’s en bijsturen
De dashboards van Visionplanner bieden inzicht in de situatie van de afgelopen maand en het afgelopen kwartaal. ‘Ondernemers hechten meer waarde aan een vooruitziende blik en inzicht, dan het achteraf in detail bespreken van de jaarrekening. Met de data in Visionplanner beschik je over informatie voor advies waarmee je klant meteen aan de slag kan,’ vertelt Joppe. Hij constateert dat de meeste kantoren nog te weinig tijd besteden aan proactief advies. Dit is deels aan de hoge werkdruk te wijten, meent hij. ‘De afgelopen 15 jaar is het aantal ondernemingen verdubbeld, terwijl het aantal accountants min of meer gelijk is gebleven en de instroom vanuit het hbo en de universiteiten stokt. Hierdoor komen ze niet toe aan dit soort extra’s. En dat is wel zonde.’ Het onderzoek onder professionals in de accountancysector laat zien dat de noodzaak wel degelijk wordt gezien: 90% vindt digitalisering van het kantoor (zeer) belangrijk, waarbij wordt geïnvesteerd in AI (58%) en data-analyse (55%).
Grip op vandaag, voorbereid op morgen
Een uitdaging waar kantoren vaak nog mee worstelen is het verdienmodel: is de ondernemer wel bereid om te betalen voor proactief advies? Joppe: ‘Als accountant zul je extra tijd moeten steken om de analyses te doen, naast het verplichte werk. Wat wij propageren is dat je de dashboards gebundeld met de tijd van jezelf als adviseur aan je klant verkoopt. Dat hoeft niet meteen om de grote kwesties te gaan, zoals de verkoop van de onderneming, maar juist om praktische vragen waarmee je de ondernemer helpt, zoals een prognose rondom de terugverdientijd van een investering. Of de keuze of je een bedrijfsmiddel beter kunt kopen of leasen. Kortom, welk scenario het beste uitpakt.’ Hij noemt een simpel voorbeeld. ‘Veel zzp’ers hebben er geen idee van hoeveel belastingen ze aan het eind van het jaar moeten betalen. En worden vervolgens verrast door de belastingaanslag, net op het moment dat ze een nieuwe auto hebben gekocht. Dat soort dingen moet en kun je eenvoudig voorkomen. Op basis van de omzet tot en met april kun je prima de te verwachten aanslag extrapoleren.’
