Genoeg ambities, maar achterblijvende investeringen. Volgens VNO-NCW maken hoge kosten, oneerlijke concurrentie en juridische onzekerheid circulaire plannen steeds moeilijker.
Bedrijven willen investeren in de circulaire economie, maar lopen vast in hoge kosten en regelgeving. Dat constateert VNO-NCW. ‘Nederland heeft – terecht – hoge ambities en bedrijven willen stappen zetten. Toch zijn er veel knelpunten’, zegt Sanne Westra, Beleidssecretaris Circulaire Economie. Als voorbeeld noemt ze de plasticketen. ‘Als initiatiefnemer van de Plastictafel brengen we schakels in de keten bij elkaar. Samenwerking is cruciaal; een keten is zo sterk als de zwakste schakel.’ Waar eerst recyclingbedrijven het moeilijk hadden, geldt dat inmiddels ook voor chemiebedrijven. ‘De ambitie om van afvalplastic nieuwe grondstoffen te maken blijft onverminderd groot.’ Een belangrijke oorzaak van het veranderde speelveld noemt Westra de geopolitiek. ‘Door de oorlog in Oekraïne stegen energieprijzen, terwijl nieuw plastic van buiten Europa goedkoper werd.’ De vraag verschuift daardoor naar goedkoper fossiel en gerecycled plastic van buiten de EU. Een oplossingsrichting is het creëren van meer vraag naar gerecycled plastic uit de EU via Europese productregelgeving (bijvoorbeeld verpakkingen, auto’s, textiel). ‘Dat creëert een gegarandeerde afzet en biedt investeringszekerheid.’ Dit is nodig om recyclingtechnieken op te schalen en fossiele grondstoffen steeds verder terug te dringen. Behoud van een gelijk speelveld binnen de EU vraagt om Europese regels. Ook schakels in de keten moeten vraag en aanbod beter afstemmen. Aan de Plastictafel wordt via een ‘Circulaire plasticbank’ en het ‘Versnellingshuis Nederland Circulair!’ hieraan gewerkt. Daarnaast roept VNO-NCW de overheid op om in aanbestedingen circulaire plastics en andere materialen een bepalende rol te geven.
Investeringsklimaat verbeteren
Naast vraagcreatie is verbetering van het investeringsklimaat essentieel, zegt Westra. ‘Operationele kosten voor recycling en terugwinning van grondstoffen moeten omlaag, bijvoorbeeld via lagere energie- en afvalprijzen.’ Ook regelgeving belemmert hergebruik van afvalstromen: ondernemers lopen vast op afvalregels. ‘Als we deze maatregelen niet nemen, blijven circulaire ambities enkel ambities.’
