In 2024 had 20,1 procent van de medewerkers last van burnoutklachten. De belangrijkste werkgerelateerde redenen voorverzuim als gevolg van psychische klachten zijn het ervaren van een hoge werkdruk en gebrek aan autonomie. Het is van belang dat medewerkers zo snel mogelijk hulp krijgen, vindt belife. Maar voorkomen is nog beter dan genezen.
‘WEET WELKE MOGELIJKHEDEN ER BINNEN JOUW ORGANISATIE ZIJN OM TE WERKEN AAN JE FYSIEKE EN MENTALE WELZIJN’
Vaak begint het klein met gespannenheid, het gevoel dat het niet helemaal lekker meer gaat en een matige nachtrust. ‘Mensen proberen dat dan te compenseren’, weet Suzanne van der Heiden, psycholoog bij belife (onderdeel Arbo Unie). ‘Ze gaan nog harder werken, wat niet meer lukt en waar hun zelfbeeld onder leidt.’ Vervolgens zeggen ze ontspannende activiteiten af om te kunnen presteren op het werk, terwijl het eigenlijk niet meer gaat. ‘En dan raken mensen uitgeput.’ Volgens Van der Heiden verschilt het per levensfase en persoonlijke situatie waar de mentale en fysieke klachten vandaan kunnen komen. ‘Startende collega’s moeten eraan wennen dat ze hun vrijheid van het studentenleven kwijt zijn, terwijl jonge ouders alle ballen in de lucht proberen te houden met kleine kinderen thuis. Mensen van halverwege de vijftig merken dat ze achterlopen op digitalisering en proberen dat bij te benen, terwijl mensen tegen de pensioenleeftijd langer moeten doorwerken dan verwacht.’ En dan heb je volgens Edwin Offerhaus, directeur bij belife, ook steeds meer mantelzorgers: ‘Zij willen zowel op werk als privé presteren en aan alle verwachtingen voldoen.’ Wanneer iemand uitvalt op werk, heeft dat niet alleen invloed op de medewerker zelf. Ziekteverzuim is ook een strategisch risico voor organisaties. Gemiddeld kost het € 250 tot € 400 per dag als iemand niet meer kan werken. Een werkgever krijgt te maken met verlies van productiviteit, de inzet van een arbodienst en kosten voor vervanging. Offerhaus: ‘Daarnaast loop je de kans op een domino-effect. Als één iemand uitvalt, moet diegene worden vervangen. Daardoor stijgt de druk op het team en vergroot je het risico dat daardoor ook anderen uitvallen.’
Belife zet daarom in op snelle en passende ondersteuning. Medewerkers kunnen al binnen twee tot drie weken terecht voor een intake bij een psycholoog. Na de intake is er geen wachttijd meer en start de behandeling onmiddellijk met bijvoorbeeld een vitaliteitscoach, psycholoog of bedrijfsfysiotherapeut. Wanneer iemand de stap zet om hulp te vragen, is het belangrijk dat er direct passende ondersteuning volgt. Volgens Offerhaus is de snelle aanpak niet alleen vanuit economisch oogpunt: wanneer iemand tijdens een intake open is geweest over wat er speelt, wil je diegene daarna niet weken laten wachten op hulp.
Ook uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat snelheid verschil maakt. Corné Roelen en Iris Arends, beiden werkzaam bij Arbo Unie, onderzochten het effect van vroegtijdige begeleiding bij psychische klachten. Door drie weken eerder met de intake te beginnen en de behandeling te starten, zijn medewerkers gemiddeld gezien twee maanden eerder hersteld. ‘Dat scheelt een organisatie dus zo’n 24.000 euro per verzuimgeval bij een fulltime medewerker’, weet Offerhaus. Maar het credo ‘voorkomen is beter dan genezen’ geldt nog altijd. Belife focust zich daarom ook op de preventieve kant. ‘Met een intake en vier gesprekken kun je medewerkers al mooie handvatten geven. Kantoormeubels kun je vervangen, maar medewerkers niet; daar moet je zuinig op zijn’, vindt Van der Heiden. Gelukkig is hulp vragen steeds meer geaccepteerd. ‘Mensen staan er meer voor open ’, merkt Offerhaus. ‘Preventieve ondersteuning is een mooi cadeau voor je medewerkers: ze krijgen inzicht, handvatten en begeleiding die past bij hun situatie.’ Natuurlijk ligt hierin ook een verantwoordelijkheid bij de medewerker en werkgever zelf. ‘Weet welke mogelijkheden er binnen jouw organisatie zijn’, tipt Van der Heiden. ‘Neem jezelf en jouw gezondheid altijd serieus, daar begint het bij.’
Volgens Offerhaus is het belangrijk dat leidinggevenden het gesprek aangaan. Hij adviseert om het laagdrempelig te houden. ‘Luister naar je medewerkers en zeg dat je bereid bent om hen te helpen. Dat hoeft niet binnen een verzuimperiode te zijn, maar kan dus ook preventief. Het is aan de leidinggevende de taak om snel de interventie in te zetten.’ Van der Heiden zegt dat je al verandering bij iemand kan opmerken, bijvoorbeeld als iemand voorheen vaak bij het koffiezetapparaat op kantoor stond en nu niet meer. Gebruik zowel informele als formele settings om iemand te vragen hoe het gaat. Aandacht voor elkaar kan tussendoor. Houd oog voor elkaar.
Voor wie is belife?
Belife is voor organisaties die verzuim willen voorkomen en inzetbaarheid willen versterken. Belife ondersteunt werkgevers bij het gezond, veerkrachtig en inzetbaar houden van medewerkers, met een aanpak die gericht is op het voorkomen, tijdig en effectief aanpakken van fysieke en mentale klachten. Zij helpen bij signalen van overbelasting of dreigend verzuim, zodat ze vroegtijdig kunnen ingrijpen en bijdragen aan minder verzuim, sneller herstel en een vitalere organisatie. Belife biedt ondersteuning aan organisaties die ziekteverzuim willen voorkomen en/of verlagen, HR-managers die werk willen maken van duurzame inzetbaarheid, leidinggevenden die signalen van overbelasting eerder/sneller willen herkennen en organisaties die fysieke en mentale klachten van medewerkers op de werkvloer willen voorkomen. Wil je weten hoe je de mentale flexibiliteit van jezelf en je medewerkers vergroot? Belife organiseert op 24 juni het webinar ‘Vergroot je mentale flexibiliteit’. Tijdens dit webinar krijg je inzicht in hoe je mentale flexibiliteit van jezelf en je medewerkers vergroot. Schrijf je in via www.belife.nl.
