Opvliegers, nachtzweten en slaapproblemen: voor veel vrouwen zijn het herkenbare klachten van de overgang. Toch wordt er vaak lang mee rondgelopen. Uit schaamte of simpelweg omdat vrouwen denken dat het er nu eenmaalbij hoort. Terwijl er tegenwoordig verschillende manieren zijn om de symptomen aan te pakken.
Ik heb jarenlang gedacht: het hoort er gewoon bij
Lieke (57) weet nog goed wanneer haar eerste klachten begonnen. Ze was 45 jaar toen ze merkte dat haar stemming veranderde. ‘In de winter had ik altijd al wat last van sombere gevoelens, maar dat werd in die periode duidelijkerger,’ vertelt ze. Niet veel later kwamen daar nieuwe klachten bij. ‘Het nachtzweten begon. Dat had een typische geur en mijn bed en kleding werden kletsnat. Ik moest alles regelmatig verschonen.’
Toch zocht Lieke lange tijd geen hulp. ‘Ik wilde gewoon doorgaan met leven en geen aandacht besteden aan de overgang. Ik dacht: ik ben toch niet ziek?’ Ondertussen sliep ze soms nog maar drie uur per nacht. ‘Ik lag tepiekeren en was voortdurend moe.’
Van slecht slapen naar burn-out
Pas toen haar energie volledig opraakte en ze thuis kwam te zitten met een burn-out, ging ze opnieuw naar de huisarts. Inmiddels was ze overgestapt naar een andere huisarts die meer tijd nam voor haar verhaal. ‘Daar kreeg ikmedicatie voor mijn stemmingsklachten. Die maakten me wel wat suf, maar hielpen me om weer in slaap te vallen.’ Drie jaar geleden kwamen daar ook opvliegers bij. ‘Ik was in gesprek met mijn leidinggevende toen ik mijn eerste opvlieger kreeg. Hij merkte er niets van, maar ik schaamde me enorm.’ Voor Lieke was dat het moment om opnieuw naar de huisarts te gaan. Achteraf kijkt ze anders naar die periode. ‘Ik heb jarenlang gedacht: het hoort er gewoon bij. Ik wilde me niet aanstellen. Maar met de kennis van nu zou ik veel eerder hulp zoeken.’
Overgangsklachten hebben vaak grote impact
Volgens artsen kunnen klachten van de overgang, zoals opvliegers en nachtzweten, ook wel vasomotorische symptomen genoemd, een grote impact hebben op het dagelijks leven. Ze kunnen slaap, concentratie, energie enhumeur beïnvloeden. Tegelijkertijd zijn er verschillende mogelijkheden om klachten te verminderen. Dat kan variëren van leefstijlaanpassingen tot hulpmiddelen zonder recept, zoals supplementen, en behandelingen op recept (hormonaal en niet-hormonaal). Welke aanpak het beste past, verschilt per persoon. Daarom is het belangrijk dat vrouwen hun klachten bespreken met een arts, zodat samen gekeken kan worden naar passende opties. Voor Lieke is het belangrijkste inzicht achteraf simpel. ‘Als er toen opener over de overgang was gesproken, had dat mij veel onzekerheid en klachten kunnen schelen.’
