Vakanties, de start van het schooljaar en de feestdagen: op vaste momenten in het jaar lopen de uitgaven op, vaak verder dan het maandbudget toelaat. Nibud benadrukt het belang van een financiële buffer die regelmatig wordt aangevuld. Toch blijkt sparen voor veel mensen lastig vol te houden, zeker voor jongeren die gewend zijn direct te kopen en later te betalen. Hoe maak je van sparen een haalbare gewoonte die stap voor stap kapitaal oplevert?
‘IK KAN HET MOEILIJK EEN OPVOEDINGSPROCES NOEMEN, MAAR MISSCHIEN EEN BEWUSTWORDINGSPROCES’
Wie een financieel doel wil halen, heeft meer aan regelmaat dan aan een groot bedrag in één keer. Dat geldt voor een buffer en voor geplande doelen, zoals een huis of een grote reis. Santander Consumer Bank introduceerde dit voorjaar in Nederland het Spaarplan, waarmee klanten iedere maand maximaal 500 euro opzijzetten tegen een aantrekkelijkere rente dan de basisrente op de klassieke spaarrekening. ‘Het is een product dat gecreëerd is om mensen echt de gewoonte aan te leren om maandelijks te sparen,’ aldus Kinsey Heuwelx, productmanager Nederland bij Santander Consumer Bank.
Sparen tegenover direct kopen
Veronique Vanherck, marketing director deposito’s bij Santander Consumer Bank, ziet in onderzoek een generatie die anders met geld omgaat. ‘Uit verschillende studies zien we dat de jongere generatie echt draait op instant gratification. Zij hebben niet de gewoonte om te wachten en geld opzij te zetten voor iets.’ Daardoor leven jonge mensen al vroeg deels op krediet, bijvoorbeeld via achterafbetaaldiensten. ‘Dat zijn hele kleine bedragen, maar hier kunnen wel rente of kosten aan verbonden zijn. Vaak gaat dat maar om 2, 5 of 7 euro.’
Het Spaarplan trekt volgens de eerste cijfers een jonger publiek dan de andere spaarproducten van de bank. ‘Ik kan het moeilijk een opvoedingsproces noemen, maar misschien een bewustwordingsproces,’ aldus Vanherck. Het gaat om een mindset, legt ze uit. Geld opzij hebben om jezelf een plezier te doen, maar ook voor als er iets onverwachts opduikt.
Beginnen bij de vaste lasten
Heuwelx ziet sparen als het fundament onder elke financiële strategie, ook voor wie belegt. ‘Wij zijn ervan overtuigd dat sparen en spaarrekeningen altijd een hoeksteen zijn. Het is kapitaal dat voor onverwachte uitgaven meteen beschikbaar is.’ Beleggen vraagt meestal een langere horizon en meer risico. Hoeveel iemand maandelijks kan missen, hangt af van de levensfase en de doelen op langere termijn. ‘Het begint natuurlijk altijd bij de kosten. Wat zijn de vaste inkomsten, wat zijn de vaste uitgaven en hoeveel kun je maandelijks missen?’ Heuwelx raadt aan die oefening bijvoorbeeld één keer per jaar te herhalen. ‘Kijk hoe je leven geëvolueerd is, wat je doelen zijn en of je in een nieuwe levensfase iets meer opzij kunt zetten.’
Een plafond van 500 euro
De grens van 500 euro is gebaseerd op onderzoek in België, waar het spaarplan als concept al jaren is ingeburgerd. ‘Voor heel veel mensen is dat een beetje het maximum dat ze structureel opzij kunnen zetten,’ aldus Vanherck.
De inleg werkt per kalendermaand. Een automatische overboeking is niet verplicht, al raadt de bank die wel aan. ‘Je kunt perfect een maand overslaan, maar dan kun je de maand nadien niet extra bijleggen,’ zegt Heuwelx. Ook na een opname blijft de limiet van 500 euro per maand gelden. Het geld vastzetten wilde de bank voor dit product bewust niet. ‘Soms heb je natuurlijk ook iets nodig.’ Wie zeker weet dat een bedrag langere tijd niet nodig is, kan kiezen voor een spaardeposito. Daarbij staat de rente voor een periode van zes maanden tot vier jaar vast, maar is het geld in principe niet opneembaar. Vanherck adviseert het Spaarplan te combineren met een gewone spaarrekening voor kortetermijnuitgaven. ‘Het is gewoon psychologisch. Dit is mijn structurele plan en ik probeer daar af te blijven.’
Een tweede bank als drempel
Santander Consumer Bank biedt in Nederland uitsluitend spaarproducten aan, zonder betaal- rekening. Volgens Vanherck geeft dat spaarders vrijheid om naast hun hoofdbank een aparte spaarpot aan te houden. ‘Veel mensen zijn zo verankerd in hun bank dat het soms echt een stap is om naar een tweede bank te gaan.’ ‘Die scheiding creëert een mentale drempel om er niet zo snel aan te zitten,’ vult Heuwelx aan.
De komende maanden moeten uitwijzen hoe Nederlandse spaarders het product gebruiken. De eerste signalen laten zien dat veel klanten het maandelijkse maximum vrij goed volgen. De boodschap van Heuwelx is eenvoudig. ‘Sparen is voor iedereen. Zodra je een beperkt bedrag opzij kunt zetten, is het goed om die gewoonte te creëren.’ Ook bescheiden bedragen tellen op. ‘100 euro wordt 200 euro; 200 euro wordt 400 euro. En natuurlijk komt daar elke keer de rente bij.’
AAN HET WOORD:
Kinsey Heuwelx Productmanager Nederland bij Santander Consumer Bank
Wat betekent een variabele rente voor spaarders?
‘De rente ligt niet vast en kan dus veranderen, zowel naar boven als naar beneden. Dat hangt af van de Europese Centrale Bank, de wereldeconomie en schommelingen van de rente op de spaarmarkt. Ons doel is dat het Spaarplan altijd een aantrekkelijke rente biedt. Daarmee willen we het maandelijks opgebouwde kapitaal een extra boost geven.’
Hoe maak je sparen eenvoudig voor mensen met weinig financiële kennis?
‘Er is een maandelijkse rentebetaling, berekend op jaarbasis. Voor de rest hoef je er niet meer naar te kijken, het staat opzij, uit het oog. Andere producten vragen meer onderzoek en kennis, en daar kan meer actieve opvolging nodig zijn. Dat vraagt headspace van klanten, om te zien hoe alles maandelijks, wekelijks of dagelijks evolueert.’
