Bijna 900 duizend mensen staan op de arbeidsmarkt langs de kant door ziekte. Investeren in werkvermogen kan die trend keren.
Nederland vergrijst, de arbeidsmarkt is krap, en toch staan bijna 900.000 mensen langs de kant door ziekte of arbeidsongeschiktheid. Yolanda Tieleman, directeur Randstad Risesmart, ziet een duidelijke oorzaak: ‘Een groot deel van dit verzuim heeft te maken met psychosociale arbeidsbelasting. Een gebrek aan werkplezier of een verstoorde balans tussen werk en privé wordt vaak te laat aangekaart, met verzuim als uiterste consequentie.’ Dit kost Nederland jaarlijks vijf miljard euro. Karin Hoogteijling, directeur van branchevereniging OVAL, wijst erop dat een omslag in denken nodig is: van verzuim naar werkvermogen. ‘Verzuim gaat over gisteren. Werkvermogen gaat over morgen.’ Werkvermogen betreft de balans tussen wat het werk vraagt en wat iemand lichamelijk en mentaal aankan.
Leidinggevenden cruciaal
Beide directeuren zien in leidinggevenden een belangrijke sleutel voor deze omslag. Hoogteijling: ‘Ken al je medewerkers. Weet wie mantelzorgtaken heeft of zaken rond kinderen moet regelen. Bied hem of haar daarvoor ruimte aan, in plaats van star vast te houden aan bijvoorbeeld een starttijd van 8.30 uur.’ Tieleman vult aan: ‘Als hierdoor het verzuim met één procentpunt daalt, levert dat al 95.000 extra mensen op de arbeidsmarkt op.’
MENTAAL WELZIJN UITGELICHT
Psychische klachten en stressgerelateerd verzuim nemen toe, terwijl de arbeidsmarkt krapper wordt. Daardoor groeit de druk op organisaties om medewerkers gezond en duurzaam inzetbaar te houden. Voor HR wordt één vraag steeds urgenter: waar ontstaat overbelasting, ook wel psychosociale arbeidsbelasting (PSA) genoemd?
Een medewerker kan overspannen raken door te veel werk, maar vaak liggen de oorzaken dieper. Denk aan beperkte autonomie, onduidelijke verwachtingen, slechte communicatie, incidenten op de werkvloer of voortdurende organisatieveranderingen. Deze factoren versterken elkaar en kunnen de mentale belasting structureel verhogen.
Een PSA-onderzoek brengt risico’s en grondoorzaken in kaart en laat zien waar de belangrijkste knelpunten liggen. Door medewerkers, leidinggevenden en organisatiefactoren in samenhang te bekijken, krijgt HR een basis voor gerichte keuzes. Waar moeten verantwoordelijkheden anders worden ingericht? Welke ondersteuning hebben leidinggevenden nodig? Welke maatregelen verdienen prioriteit? Zo krijgt PSA-beleid een vaste plek binnen duurzame inzetbaarheid en werkgeverschap. Een PSA-onderzoek van Kader geeft een goede basis voor PSA-beleid. Scan de QR-code op de voorkant voor meer informatie.
