E-mail is vanzelfsprekend, totdat het misgaat. Offertes blijven liggen, wachtwoorden zijn niet te herstellen en klanten krijgen geen antwoord. De vraag of een bedrijf dan nog kan functioneren, raakt de kern van digitale weerbaarheid. Die begint bij de mailbox.
Diana Krieger, medeoprichter en CEO van de Amsterdamse e-mailprovider Soverin, ziet dat patroon al ruim tien jaar terugkeren. ‘Je denkt dat je volledig zelfstandig onderneemt, totdat een leverancier zijn voorwaarden verandert of een dienst aanpast waarop je bedrijf leunt. Dan merk je hoeveel regie je ongemerkt hebt uitbesteed,’ aldus Krieger.
Digitale weerbaarheid is meer dan een slot op de deur
Volgens Krieger richt cybersecurity zich op het voorkomen van incidenten, terwijl weerbaarheid een stap verder gaat. ‘Een weerbare organisatie heeft niet alleen een goed slot op de deur, maar ook een reservesleutel, een nooduitgang en een herstelplan.’ Voor een ondernemer in het mkb-segment komt het neer op één vraag: kan mijn bedrijf morgen blijven draaien en klanten blijven helpen? E-mail staat met stip op één als onderschatte afhankelijkheid, gevolgd door identiteit, domeinnamen en back-ups. ‘Het wordt gezien als een commodity. Zolang het werkt, is er weinig aandacht, maar als het niet meer werkt, wordt het een bedrijfskritisch probleem.’ Microsoft verhoogde per 1 juli 2026 de prijzen van verschillende commerciële Microsoft 365-abonnementen, die voor bestaande klanten ingaan bij verlenging. De prijswijzigingen tonen hoe afhankelijk bedrijven van één leverancier zijn. Een back-up bij dezelfde leverancier biedt niet altijd echte onafhankelijkheid, omdat die bij een storing in dezelfde omgeving onbereikbaar raakt. Ook ChatGPT kan nieuwe afhankelijkheden creëren, omdat onduidelijk kan zijn waar gedeelde informatie terechtkomt.
Grip begint bij drie kritieke vragen
Krieger adviseert ondernemers te beginnen bij hun bedrijfsvoering: welke processen moeten blijven werken en welke uitwijkmogelijkheden zijn er? Voor e-mail kan dat met een tweede e-mailomgeving die wordt bijgewerkt, zodat je kunt uitwijken of overstappen wanneer dat nodig is. Drie vragen aan een leverancier geven inzicht: wie is eigenaar van de data, wie kan er toegang toe krijgen en hoe snel kun je overstappen? Die vragen zijn relevanter geworden. Op 15 augustus is de Cyberbeveiligingswet in werking getreden, waarmee Nederland de NIS2-richtlijn invoert. Niet elk mkb-bedrijf valt er onder, maar veel krijgen indirect te maken met strengere eisen. Sinds de overname door The Sharing Group, moederbedrijf van Mijndomein, bouwt Soverin verder aan een digitale werkplek. Dit najaar volgt SoSuite, een productiviteitssuite als alternatief voor Big Tech. Daarin wordt de e-maildienst gecombineerd met documentopslag, kantoorsoftware, videobellen en identiteitsbeheer. Organisaties kunnen gefaseerd overstappen zonder hun IT-omgeving te vervangen. Kleinere bedrijven zijn kwetsbaarder, omdat een incident sneller de hele bedrijfsvoering raakt, maar kunnen door hun wendbaarheid sneller verbeteringen doorvoeren. Volledige onafhankelijkheid van Amerikaanse technologie is niet het doel. ‘De verstandige reactie is niet angst, maar spreiding: begrijpen waar de afhankelijkheden zitten en zorgen dat er reële alternatieven zijn.’ Wie begint bij de meest kritieke schakel, de digitale voordeur, zet de eerste stap naar een bedrijf dat morgen bereikbaar is en zorgvuldig omgaat met de gegevens van klanten.
