In roeiboten en slechts tegen het bulderende water beschermd door kurken reddingsvesten, redden stoere kerels 200 jaar geleden schipbreukelingen van tot wrak geslagen zeilschepen. Tegenwoordig zijn het mannen en vrouwen in moderne overlevingspakken op snelle reddingboten die mensen op het water te hulp schieten. De Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM) innoveert al meer dan 200 jaar zonder overheidssubsidie, dankzij donaties en schenkingen van trouwe en betrokken donateurs.
Langs de Noordzee, het IJsselmeer en de Zeeuwse deltawateren staan meer dan 1.500 vrijwilligers dag en nacht klaar om mensen in nood te helpen. Zodra hun pieper gaat, zijn zij binnen tien minuten na de melding klaar om uit te varen. Elke seconde kan het verschil maken voor een overboord geslagen zeiler of zeevarende, een afgedreven surfer of een gewonde aan boord van een schip. Jaarlijks voert de KNRM 2.500 reddingsacties uit, waarbij gemiddeld 4.000 mensen veilig aan wal worden gebracht.
Van roeiers naar professionele hulpverleners
Wie hulp krijgt van de KNRM, weet hoe professioneel de redders tegenwoordig handelen. Dat heeft te maken met hun intrinsieke motivatie om vrijwilliger te zijn op een reddingboot. Van nature steken zij graag de handen uit de mouwen voor een ander. De noodzakelijke kennis doen zij op via opleidingen, de ervaring komt door te oefenen en daadwerkelijk hulp te verlenen. Hoe anders was dat tweehonderd jaar geleden. Toen roeiden vrijwilligers soms uren om opvarenden te redden. Vaak met gevaar voor eigen leven. Opleidingen waren er niet, roeiervaring en uithoudingsvermogen waren de voornaamste eisen. Om hun werk veiliger te maken zocht de KNRM altijd naar beter materieel. Zo kregen de redders steeds betere reddingsvesten en werden de roeireddingboten zelfrichtend gemaakt voor meer overlevingskansen na een kapseis. In 1895 werd de eerste stoomreddingboot gebouwd, waarmee de motorisering werd ingezet. Toch ging pas in 1953 de laatste roeireddingboot uit dienst. Dat had voor een deel te maken met gebrek aan financiële middelen in de crisisjaren.
Particuliere giften
Vervanging of verbetering van reddingmaterieel is altijd mogelijk gemaakt door donaties, schenkingen en nalatenschappen van particulieren. Het is één van de drie pijlers waarop de KNRM is gefundeerd: wie hulp nodig heeft krijgt die kosteloos, dankzij vrijwilligers die de reddingen uitvoeren en dankzij particulieren en bedrijven die met donaties het materieel voor de redders financieren. Ruim 135.000 donateurs, ook wel Redders aan de wal genoemd, steunen de Redding Maatschappij. Uit liefde voor de nautische wereld of uit bewondering voor de vrijwillige redders. Veel mensen vinden het indrukwekkend hoe de KNRM haar belangrijke taak vervult zonder overheidssteun. Die zelfstandigheid zorgt ervoor dat de KNRM zelf aan het roer staat en bij innovaties snel en slagvaardig keuzes kan maken.
Verduurzaming van de reddingvloot
De komende jaren bouwt de KNRM aan vernieuwing van de reddingvloot. Gemiddeld gaat een reddingboot 30 jaar mee, voordat onderhoud te kost- baar wordt en vervanging noodzakelijk is. Bovendien spelen innovaties een belangrijke rol. Zo is duurzaamheid een strategische speerpunt bij de KNRM. Nieuwe reddingboten moeten varen op fossielvrije brandstof zoals HVO100. Voertuigen moeten elektrisch aangedreven worden en boothuizen moeten energieneutraal zijn. Dankzij donateurs en zakelijke partners maakt de KNRM grote stappen in verduurzaming. Meer dan de helft van de energie voor boothuizen wordt al uit zonne-energie gehaald. Door gebruik van HVO100 brandstof en electriciteit afkomstig van zonnepanelen is de KNRM in 2035 in staat om 90% minder CO2 uit te stoten. Tegelijkertijd staat veiligheid bovenaan en worden ook persoonlijke veiligheidsmiddelen uit duurzamere materialen gemaakt.
Van kiellegging tot doop
Alle nieuw te bouwen reddingboten worden bekostigd uit schenkingen. Zowel uit nalatenschappen als uit schenkingen bij leven. De KNRM betrekt nabestaanden en schenkers altijd bij de besteding van de gift. Gaat het om een nieuwe reddingboot of een boothuis, dan kiest de schenker de naam daarvoor en legt ook de kiel of de eerste steen. Uiteindelijk verricht de schenker, of familie ervan, de doop van de boot of de opening van het gebouw. Het verklaart waarom alle reddingboten zijn vernoemd naar de geldgever of een overleden dierbare. Zo leven Jeanine, Antoinette, Alies, Evert, Irene, Henk, Bertien en vele anderen voort in levensreddend materieel.
De KNRM als executeur
Ook mensen die kleinere bedragen willen schenken, kunnen deze persoonlijk maken. Door te schenken aan een reddingstation naar wens of het bedrag te bestemmen voor overlevingspakken, opleidingen of speciale projecten. Voor mensen die de KNRM in hun testament opnemen, biedt de KNRM zich aan als executeur. De KNRM besteedt dan veel zorg aan de totale afwikkeling van een nalatenschap. Van administratieve zaken tot aan de praktische uitvoering van een uitvaart of het vinden van een goede plek voor een huisdier of andere dierbare bezittingen. Alle wensen worden vastgelegd in een persoonlijk memorandum.
